Duygusal Çöküş ve Sakin Kalmak

Otistik insanlarda bazı tetikleyiciler sebebi ile duygusal çöküşlee yaşar. Bu bazen sinir bozucu bazen yorucu bazen korkutucu olabilir ve tahmin edilemez ama size güzel bir haber vereyim iyi bir gözlem yoluyla bunların önüne gecebilir veya daha yumuşak geçiş yapmasını sağlayabiliriz.

Duygusal cöküşlerin tipik nedenlerini bilmeniz önemlidir çünkü duygusal çöküş gerçekleşmeden tetikleyiciden uzaklaştırılabilir veya yaklaşan bir duygusal çöküşü kontrol altında tutmak için önceden yapılan planı uygulayabilirsiniz.  Yazının sonunda planınıza yardımcı olacak ücretsiz etkinliği indirmeyi unutmayın.

BAZI YAYGIN TETİKLEYİCİLER

Duyusal Düzensizlik : Otizm spektrum bozukluğu olan bir kişi, çok sıkı giysiler, etiketler, çok fazla ışık, yüksek ses, çok fazla dokunma, güçlü kokular veya ağır gıda dokuları gibi duyusal uyaranlarla boğulduğunda hepsi birer tetikleyici hale gelir.

Yanlış Anlama/Yanlış Algılanan Sosyal İpuçları: Sosyal ipuçlarını yakalamak zaman zaman herkes için zordur, ancak otizmli insanlar için düpedüz çileden çıkartıcı olabilir.

Olumsuz Ruh Hali Durumları:  Anksiyete, depresyon, sinirlilik veya belirsiz, tanımlanamayan duygular duygusal çöküşlere neden olabilir.

Kural Tabanlı Düşünme: İnsanlar her zaman kurallara bağlı kalmazlar ve hayat bazen korkunç derecede öngörülemez olabilir. İşlerin şu anki gidişatı geçmişte olanlardan farklı olduğunda, duygusal çöküşlerin meydana gelme olasılığı daha yüksektir.

Konsantrasyon Sorunları :  Çok adımlı, karmaşık yönergeleri takip etmek, çok fazla şeyin olduğu bir yerde takılmak veya kişinin aklında yarım düzine şey olması gibi, çok fazla bilgiyi dengelemek zor olabilir.

İlginç Bir Şeyden Uzaklaşmak: Bazen insanların onları çok büyüleyen şeyleri olur, yapmayı bırakmak istemedikleri şeyler. Bu aktiviteden ayrılmanızın istenmesi bir erimeyi tetikleyebilir.

TETİKLİYİCİLERLE NASIL BAŞA ÇIKILIR ?

Hazırlık: Önceden hazırlıklı olun. Restoranlara, doktor muayenehanelerine, işe, okula vb. gezilere çıkarken her zaman ilgisini çeken bir şeyi yanınıza alın. Örneğin bir dergi, defter veya tekefon, MP3 çalardaki müzik veya hoş bir dokuya sahip bir stim oyuncağı gibi kendi kendini rahatlatacak seyler

Uyarı işaretleri:  Bir duygusal çöküşün yaklaştığını gösteren işaretleri tanıyın. Uyarı işaretleri, öfkeli veya bunalmış hissetmeyi, ağlamayı, rahatsız edici bir fiziksel hissi, kafa karıştırıcı düşünceleri veya bir şeylerin doğru olmadığını hissetmeyi içerebilir. Her insan için farklıdır bu durum ama daha önceden durumla ilgili not tuttuysanız daha kolay olacaktır bu belirtileri fark etmek

Önemsiz şeyler: Tetikleyici küçük bir şeyse örneğin bir çikolata alamayacağının söylenmesi gibi burada panik yapmanıza gerek yok sadece sakin kalın muhtemelen tam duygusal çöküş olmadan sönümlenecektir.

Dikkatini dağıt:  Tetikleyici hakkında hiçbir şey yapamıyorsanız, dikkatini dağıtın sallanın sayın, şarkı söyleyin, okuyun, renklendirin veya oyun oynayın.

Tek duyum: Bazen uyaranlar ve duyumlar ezicidir. Tek bir duyuma odaklanın ve diğer her şeyi unutun örneğin : kulaklık takın ve müzik dinletin, sevdiği bir çizgi filmini bir sahneyi açın

Sessiz Bir Yer: Yalnız olabileceği ve mumkunse karanlık bir odaya geçin ve oturup yavaşça nefes alın ve duygu ve fiziksel etkilerin geri çekilmesini bekleyin.  Eğer böyle bir odanız yoksa evde bir sakinleşme köşesi yapabilirsiniz

Konuşmayı Sınırlayın: Duygusal çöküş esnasında çocugunuzla konuşmanın çoğu zaman bir faydası yoktur. Sizinle kendisi konuşmadıkca onunla sözel iletişime geçmeyin

Duygusal Çöküş bitti… şimdi ne olacak?

Önümüzdeki birkaç saati atlatmak ve beynin ve vücudunun tamamen normale dönmesine izin vermek önemlidir. Ortamı sakin kalması için koruyun. Daha sonra ise bir plan yapın

Pozitif Müdahale Planı (PMP) :   Duygusal çöküş yaşayan kişi son derece uygunsuz, kendine zarar veren, tehdit edici veya saldırgan davranışlara sahipse, bir PMP yazmayı düşünün. Planınız:

  • Neyin kabul edilebilir veya olumlu davranış olduğunu tanımlayın (hayal kırıklığına uğradığınızda başa çıkma becerilerini uygulamaya çalışmak gibi)
  • Neyin kabul edilemez olduğunu tanımlayın (saldırganlaşmak)
  • Olumlu davranışları ödüllendirin
  • Olumsuz davranışlar için uygun (cezalandırıcı olmayan) sonuçlar verin (çıkartma, şeker veya özel gezi kazanamamak)

Otistik kişinin planı basit, somut terimlerle bilmesini sağlayın. Planınızdaki sonuçlar olumsuz davranışa uygun olmalıdır (küçük bir problem büyük bir sonuca ihtiyaç duymaz) ve bireyin yetenekleriyle eşleşmelidir (örneğin, beş yaşındaki bir otistik kişi bunu yapamayabilir). bir erimeden sonra oturun ve davranışla ilgili akıl yürütün).

Çocuklar İçin Kolay Sanat Etkinliği

Tam kapanma döneminde evde sıkılan çocuklarımız için akademik bilgilerden uzak zihinlerini hem rahatlatacak hem de farklı bakış açıları kazandıracak 47 sayfalık bir sanat etkinliği ile geldim.

Etkinligimi hazırlarken ilhamı Picasso ve kübizmden aldım. Picasso’nun eserlerini düşünerek etkinliği hazırlamak çok keyifliydi.

Bir hafta boyunca oğluma her gün Picasso’yi anlatarak hazırladığımız çalışmaları Twitter hesabından izleyebilirsiniz.

Twitter @ritmikharekett

OKUMA YAZMA ETKİNLİK KİTABI

          Merhaba arkadaşlar. Özellikle yeni okuma yazma öğrenenler için, ses farkındalığını oluşturmak için, okuduğunu anlamayı kolaylaştırmak için hazırladığım bu kitabı linkten indirerek kullanabilirsiniz.

         Çalışmanın tamamı bana ait değildir. İnternetten indirmiş olduğum çalışmaları zenginleştirerek ve birleştirerek bütün bir kitap haline getirdim. Herkese teşekkür ederim.

Özel Eğitim Öğretmeni

TUĞBA KÜBRA TUNÇBİLEK

Deniz’den Size Bir Hediye

Bir kaç gün önce sizinle konuşma kartlarını paylaşınca Deniz’in annesi Ece Hanım “bende oğlum için bir kitapçık hazırlamıştım herkes faydalansın istiyorum” dedi ve kendisi ile iletişime geçerek kitapçığı bana ulaştırdı.

Kitapçık gerçek görsellerle hazırlanmış sade ve anlaşılır şekilde tasarlanmış. Ben çok beğendim umarım sizde keyifle kullanırsınız.

Ece Hanım’a ( @eceeksioglu ) twitter üzerinden uzerinden keyifle takip edebilirsiniz

LABİRENT OYUNLARI

İftar vakti yaklaşırken bizim minnakların eğlenceli bir şekilde vakit gecirmesini sağlayan labirent oyunları hazırladım.

Keyifle Oynayın 🤗

beni İnstagram ve Twitter da takip etmeyi unutmayın

KonuşuYORUM

Otizmli çocuğu olan bir çok ebeveynin en büyük dileği evladının sözel olarak iletişime geçmesi bazen de bir kere olsun sesini duymak istemesi…

Bu anlaşılır bir istek lakin bazı otistikler belki hiç bir zaman konuşmayacak belki sınırlı bir konuşması olacak ama bu iletişim kuramaz demek değil. İletişim kurmanın bin bir yolu var bunlardan biri de adis gibi alternatif iletişim sistemleri. Bu sistemlere yönelmek hem evladınızın hem de siizn hayat kalitesinde artış sağlayacaktır.

Bende bu konuda size katkı sunmak için sınırlı konuşan veya diğer konuşma sorunlarından birini yaşayan çocuklar için 20 adet konuşma kartı hazırladım. Şuan indireceğiniz kartlar kolay seviye olup orta/zor olarak guncellenecektir.

Kartların nasıl kullanıldığını gösterdiğim videosunu instagram veya twitter hesabımda bulabilirsiniz.

instagram @ritmikhareket

twitter @ritmikharekett

Aşk Robotları

Herkese Merhaba

Nasılsınız ? Keyfiniz yerine mi? Beni sorarsanız ben idare ederim bu aralar dehb ile başım dertte beni biraz yoruyor onun dışında bir sorun yok çok şükür 🙂

Gelelim asıl konumuza 🙂 Biliyorsunuz şubat aşk ayı ve biz bu mükemmel ayı kutlamadan geçmek istemeyiz. İşte tam bu konuda size yardımcı olması için bu ay boyunca sevgililer günü temalı etkinlikler ekleyeceğim. İlk etkinliğimiz aşk robotları temalı kitap ayraçlarımız (sayfa sonunda indir butonuna tıklayın)

Kitap ayraçlarında ki konuşma balonlarına notlarımızı yazıp iletmek istediğimiz kişinin ismini ekleyerek hediyemizi veriyoruz. Sosyalleşmek için harika bir fırsat bence 🙂 Neden komşularınıza birer tane hediye etmeyesiniz ki ? 🙂

Etkinliğin son iki sayfasında ise robot şablonları mevcut, bu etkinlik ile hem ince motorlar çalışacak hem de seçtiği renkler ile görseli canlandırırken kendi iç dünyasını yansıtmış olacak

Şimdiden iyi çalışmalar dilerim. Etkinliği PDF olarak indirmek için tıklayınız

LABİRENTLE RİTMİK SAYMA YAPIYORUZ

Çocukların eğlenerek matematik çalışması yapacağı toplada 54 sayfalık dev bir etklinliği sizinle buluşturmak istedim. Çalışmalar sıra ile 2şer.3er,4er,5er,6şar,7şer,8er,9ar ve 10ar olmak üzere ayrı ayrı olarak duzenlenmiştir. Her biri 6 sayfalık çalışma içerir. Oğlum yaparken çok eğlenmişti, umarım sizlerinde çocukları eğlenerek öğrenirler.

Keyifli Çalışmalar Dilerim.

Örnek Görüntü

Beni İnstagram ( @ritmikhareket )ve Twitter’dan ( @ritmikharekett ) takip edebilirsiniz

Sesin Olmadan da Konuşabiliriz

Merhaba Uğur Böcüğü Ailesi

Bugün sizinle her zaman yanınızda taşıyabileceğiniz, agırlık yapmayan duygu anahtarlıklarını paylaşmak istedim. Biliyorum ki otizmli çocukların buyuk bir kısmı sözel iletişim kuramıyorum ve hislerini anlatamadıklarınıda olumsuz duygulara kapılabiliyorlar ve aileler çoğu zaman böyle anlarda ne yapacagını bilemiyor.

Böyle zamanları azaltmak için alternatif iletişim yollarını kullanmak hem cocuk hem de aile için kolaylık sağlamakta ve aile içi ilişkilere yeniden bir yön vermektedir. Bu konuyla ilgili 2020 Aralık ayında 90 adet günlük yaşam kartı paylaşmıştım Linke Tıklayarak indirebilirsiniz. https://twitter.com/ritmikharekett/status/1334846975565500418?s=19

Lakin bu kart setinde duygular yoktu şimdi ise 15 adet duygu kartınıda ekleyerek setimizi biraz daha güncelliyoruz. Yazının sonunda indir butonuna tıklayarak indirebilirsiniz.

Keyifli Günler

Oğluma zamirleri nasıl öğrettim ?

Otistik çocuklara zamir öğretmekte çoğu zaman zorlandığımız kesin bunun için bir kaç ipucu paylaşmak istedim sizinle

  1. Bir kalem alın elinize “kalem kimde ?” diye sorun sonra kalemi çocugunuza verin “şimdi kalem kimde?” sorusunu sorun
  2. “sen yap” , “ben yapıyorum” gibi cümleler kurarken elinizle işaret yapın. Sen ve ben kelimelerinini söylerken vurgu yapın
  3. “Sen de mandalina yer misin ?” demek yerine “mandalina yer misin ? ” diye sorun ki sizi kopyalamasın. Mesela yaşadığımız bir olaydan örnek verim ; Kayra muz yiyecek misin ? diye sorardım eskiden Kayra’da beni kopyalarak şöyle derdi : Kayra muz yesin 🙂
  4. Ben / Sen konusu iyice oturduktan sonra benim/senin kısmınına geçin. Bu kısımda vucut uzuvlarından ve kıyafetlerinden faydalanabilirsin. Mesela ; Bu kimin kolu ? Bu kimin kazağı ? gibi sorular sorarak pekiştirebilirsiniz.
  5. Çocuklarınızla keyifli oyunlar oynayarak öğrendiklerini pekiştirebilirsiniz

Bu oyunlara bir örnek ekleyerek sizinle paylaşmak istiyorum.

ÇALIŞMAYI ÜCRETSİZ OLARAK İNDİREBİLİRSİNİZ